Scoliose: een scheefstand van de wervelkolom
Bij scoliose staat de wervelkolom niet recht, maar maakt hij een zijwaartse bocht. Wanneer je van achteren naar de rug kijkt, zie je in plaats van een rechte lijn een S- of C-vorm. Bij scoliose is er bovendien altijd sprake van rotatie: de wervels zijn niet alleen opzij gebogen, maar ook gedraaid. Dit is wat scoliose onderscheidt van een gewone scheefstand.
Scoliose kan op elke leeftijd aanwezig zijn, maar wordt het meest ontdekt tijdens de groeispurt, tussen het tiende en zestiende levensjaar. Op volwassen leeftijd kan scoliose ook voor het eerst optreden, met name als gevolg van veranderingen in de wervelkolom met het ouder worden.
Bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch zijn we eerlijk over wat chiropractie wel en niet kan doen bij scoliose: we corrigeren de structurele kromming niet, maar we behandelen de functionele klachten die daardoor ontstaan.
Heeft u of uw kind een scoliose en wilt u weten wat chiropractie kan betekenen? Maak een afspraak voor een onderzoek bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch.

Wat is scoliose precies?
Scoliose is een zijwaartse scheefgroei van de wervelkolom. Wanneer deze meer dan 10 graden is, gecombineerd met rotatie van de wervels, spreken we van scoliose. De ernst wordt uitgedrukt in de Cobb-hoek, de hoek van de kromming gemeten op een röntgenfoto. Een Cobb-hoek onder de 20 graden wordt als mild beschouwd, tussen 20 en 40 graden als matig, en boven de 40 tot 50 graden als ernstig.
Scoliose ontstaat doordat wervels tijdens de groei niet gelijkmatig in hoogte groeien. Wanneer één kant van een wervel minder snel groeit dan de andere, krijgt de wervel een wigvorm. De wervels erboven komen er scheef op te staan en compenseren hoger in de kolom, waardoor een C-bocht ontstaat. Vaak ontstaat aan de andere kant nog een tweede bocht als tegenwicht, wat de bekende S-vorm geeft.
Bij idiopathische scoliose, de meest voorkomende vorm, ontstaat de hoofdcurve het vaakst in de bovenrug, de thoracale wervelkolom. De meest voorkomende vorm is een rechts-convexe thoracale bocht met een compenserende linker lumbale bocht, dus een omgekeerde S-vorm. Tijdens de groei kan de curve toenemen, wat maakt dat het belangrijk is de ontwikkeling in de gaten te houden.
Er zijn verschillende vormen van scoliose:
- Idiopathische scoliose, waarbij geen duidelijke oorzaak wordt gevonden, is verreweg de meest voorkomende en treedt op tijdens de groei.
- Degeneratieve scoliose ontstaat op volwassen leeftijd door asymmetrische slijtage van tussenwervelschijven en facetgewrichten.
- Functionele scoliose is een schijnbare scheefstand door een beenlengteverschil of een onbalans in de spieren, zonder structurele groeiproblemen van de wervels zelf.
Klachten: wat ervaar je bij scoliose?
Een milde scoliose geeft bij veel mensen weinig of geen klachten. De scheefstand op zich is ook zelden de directe oorzaak van pijn. Wij merken vaker een kleine scoliose op bij volwassenen die dat zelf nog niet wisten en ook nog nooit klachten van hebben gehad. Naarmate de kromming groter wordt, of bij degeneratieve scoliose op volwassen leeftijd, kunnen klachten ontstaan:
- Rug- of bovenrugpijn door asymmetrische belasting van gewrichten en spieren
- Spierspanning aan één kant van de rug, terwijl de andere kant minder belast wordt
- Verminderde beweeglijkheid van de wervelkolom, met name bij draaibewegingen
- Bij grotere krommingen: zichtbare scheefstand van schouders of heupen
- Bij ernstige vormen: beïnvloeding van de ademhaling door de ribbenkastrotatie
Herkent u of uw kind deze klachten? Maak een afspraak voor een onderzoek bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch.
Wat kan chiropractie doen bij scoliose?
We zijn eerlijk: chiropractie kan de structurele kromming van de wervelkolom niet corrigeren, ook al worden dergelijke claims elders wellicht gedaan. Een idiopathische of degeneratieve scoliose verdwijnt niet door manuele behandeling. Maar de klachten die scoliose veroorzaakt zijn wél te beïnvloeden.
Door de beweeglijkheid van de asymmetrisch belastte wervelgewrichten te verbeteren via manipulaties, vermindert de spierspanning en de pijn. Door de proprioceptie te normaliseren, het lichaamseigen gevoel dat de wervelkolom het brein geeft over positie en beweging, verbetert de spiercoördinatie rondom de wervelkolom.
Behandeling van de weke delen in de vorm van instrument-assisted soft tissue mobilisation (IASTM) en dry needling ontspant de spieren verder. Door houdingsadvies en gerichte oefeningen voor rompstabiliteit te geven, ondersteunen we de wervelkolom zo goed mogelijk binnen de anatomische grenzen van de scoliose.
Wist je dat
Scoliose bij kinderen en jongeren bij bijna 3% van de bevolking voorkomt? In de meeste gevallen is de bocht mild en geeft deze weinig klachten. Hoe eerder scoliose wordt ontdekt, hoe beter de mogelijkheden om verdere toename te beperken. De chiropractor kan tijdens een regulier onderzoek een beginnende scoliose signaleren, ook wanneer er nog geen zichtbare scheefstand of klachten zijn.

Afspraak maken bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch?
Wanneer is doorverwijzing nodig?
Bij een Cobb-hoek boven de 25 tot 30 graden bij groeiende kinderen is monitoring door een orthopedisch chirurg altijd aangewezen. Boven de 45 tot 50 graden wordt chirurgie overwogen wanneer de ademhaling of het zenuwstelsel wordt beïnvloed. Bij een ernstige scoliose kan de ribbenkast druk geven op de organen, met klachten tot gevolg. In die gevallen is ingrijpen wenselijk via een brace of eventueel een operatie om de hoek te verkleinen.
We verwijzen altijd door wanneer de behandeling onvoldoende effect heeft of de ernst van de scoliose de grenzen van conservatieve chiropractische zorg overstijgt.
Wanneer professionele hulp zoeken?
Neem contact op met Rugzorg Chiropractie Den Bosch wanneer:
- Bij uw kind een scheefstand van de schouders, heupen of rug zichtbaar is
- U of uw kind rug- of bovenrugpijn heeft die samenhangt met een bekende scoliose
- U wilt weten of er sprake is van scoliose bij terugkerende rugklachten
- U begeleiding zoekt bij het functioneel omgaan met een bestaande scoliose
Heeft u vragen over scoliose? Plan een afspraak in bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch.
Relevante pagina's
Lees ook meer over klachten en onderwerpen die met scoliose kunnen samenhangen:
Veelgestelde vragen over scoliose
Kan chiropractie scoliose genezen?
Nee. Chiropractie corrigeert de structurele kromming niet. Wél kan chiropractische behandeling de klachten die scoliose veroorzaakt, zoals pijn, spierspanning en bewegingsbeperking, significant verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren.
Hoe weet ik of mijn kind scoliose heeft?
Zichtbare tekenen zijn ongelijke schouders, een schouderblad dat meer uitsteekt aan één kant, of een ongelijke taille of heupen. Een eenvoudige test is de Adam's vooroverbuigtest: het kind buigt voorover met gestrekte knieën, terwijl u van achteren kijkt. Een prominentere ribbenkast aan één kant of ongelijke rugvlakken zijn aanwijzingen voor scoliose. Een chiropractisch onderzoek bevestigt of sluit dit verder uit.
Moet scoliose altijd worden behandeld?
Een milde scoliose zonder klachten hoeft niet altijd actief te worden behandeld, maar verdient wel monitoring tijdens de groei. Wanneer klachten aanwezig zijn of de bocht progressief toeneemt, is actieve begeleiding altijd aangewezen.
Is scoliose erfelijk?
Idiopathische scoliose heeft een erfelijke component: de kans op scoliose is groter wanneer een eerstegraads familielid het ook heeft. Dit is een reden om de wervelkolom van kinderen preventief te laten controleren wanneer er scoliose in de familie voorkomt.
Kan een milde scoliose de oorzaak zijn van mijn rugpijn?
Niet rechtstreeks. Een milde scoliose is zelden de directe oorzaak van pijn. Pijn ontstaat eerder door de asymmetrische belasting die de scoliose veroorzaakt in de gewrichten en spieren rondom de bocht. Chiropractische behandeling richt zich op die functionele component, niet op de bocht zelf.
Kan scoliose toenemen na de groei?
Bij idiopathische scoliose stabiliseert de bocht na het einde van de groei in de meeste gevallen. Bochten boven de 50 graden kunnen op volwassen leeftijd licht doorgroeien, gemiddeld met ongeveer 1 graad per jaar. Degeneratieve scoliose kan op latere leeftijd wel toenemen door verdere slijtage van de tussenwervelschijven.
Wat is het verschil tussen scoliose en een scheefstand door spieronevenwicht?
Bij een functionele scheefstand door spieronevenwicht of een beenlengteverschil is er geen structurele afwijking in de wervels zelf. De ruggengraat kan dan worden rechtgetrokken door houding te corrigeren of het beenlengteverschil te compenseren. Bij een echte scoliose zijn de wervels structureel vervormd en verdwijnt de bocht niet bij houdingscorrectie. Een chiropractisch onderzoek en röntgenfoto maken het onderscheid duidelijk.
Kan ik blijven sporten met scoliose?
Ja, bewegen en sporten zijn juist aan te bevelen. Sporten waarbij de romp actief en symmetrisch wordt gebruikt, zoals zwemmen, zijn over het algemeen goed. Bij twijfel geven we sportspecifiek advies op basis van de locatie en ernst van de bocht.
Scoliose in 30 seconden samengevat
Scoliose is een zijwaartse verkromming van de wervelkolom met rotatie van de wervels, die het vaakst begint in de thoracale wervelkolom. Chiropractie corrigeert de structurele bocht niet, maar behandelt de functionele klachten die scoliose veroorzaakt: pijn, spierspanning en bewegingsbeperkingen. Bij kinderen en jongeren werken we samen met de orthopedisch chirurg voor monitoring en begeleiding.
Heeft u of uw kind vragen over scoliose? Maak een afspraak bij Rugzorg Chiropractie Den Bosch, locatie Maaspoort of Zuid in ‘s-Hertogenbosch.
Bronvermelding
De informatie op deze pagina is opgesteld op basis van actuele kennis, waarbij gebruik is gemaakt van onderstaande bronnen:
Weinstein SL, et al. Adolescent idiopathic scoliosis. The Lancet. 2008.
Konieczny MR, et al. Epidemiology of adolescent idiopathic scoliosis. Journal of Children’s Orthopaedics. 2013.
Romano M, et al. Trunk exercises for adolescent idiopathic scoliosis. Cochrane Database Syst Rev. 2012.
Negrini S, et al. 2016 SOSORT guidelines. Scoliosis and Spinal Disorders. 2018.
Rubinstein SM, et al. Spinal manipulative therapy for chronic low-back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2011.
Hartvigsen J, et al. What low back pain is and why we need to pay attention. The Lancet. 2018.
NHG-Standaard Aspecifieke Lage rugpijn.
Auteur & controle
Deze pagina is opgesteld en inhoudelijk gecontroleerd door de chiropractoren van Rugzorg Chiropractie Den Bosch. De inhoud van deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk onderzoek of individueel behandeladvies.
Auteur: Monique van der Marck (chiropractor, geregistreerd SCN/NCA)
Review: Jim Zeelen (chiropractor, geregistreerd SCN/NCA)
Praktijk: Rugzorg Chiropractie Den Bosch | Maaspoortweg 152 & Pettelaarseweg 188G, ‘s-Hertogenbosch
Blog
Uitstralende pijn van nek naar arm: wanneer is het een nekhernia?
Het begint met een stijve nek. Een paar dagen later trekt er een zeurende, soms brandende pijn over je schouder naar je arm. Misschien…
Rugpijn na het slapen: 5 veelvoorkomende oorzaken
Je wekker gaat, je draait je om en het eerste wat je voelt is je onderrug. Stijf, zeurderig, soms zo erg dat je eerst…
Zitten, staan of afwisselen: wat is beter voor je rug?
Je zit de hele dag achter je laptop en aan het eind van de middag voelt je onderrug stijf en zeurderig. Dus ga je…
















